<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X63n1219">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1219 達磨大師悟性論</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1219 達磨大師悟性論</title>
			<author>梁 菩提達磨述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1219</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">達磨大師悟性論</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, ZENCD as provided by Mr. Christian Wittern</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，維習安大德提供之 ZENCD 經文</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T10:36:28">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0005c" n="0005c"/>
<lb ed="X" n="0005c01"/>
<lb ed="X" n="0005c02"/>
<lb ed="X" n="0005c03"/>
<lb ed="X" n="0005c04"/>
<lb ed="X" n="0005c05"/>
<lb ed="X" n="0005c06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">達磨大師悟性論</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1219</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R110" n="0816a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>達磨大師悟性論</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R110" n="0816a02"/>
<lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R110" n="0816a03"/><p xml:id="pX63p0005c0901">夫道者。以寂滅爲體。脩者。以離相爲宗。故經云。寂滅
<lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R110" n="0816a04"/>是菩提。滅諸相故。佛者覺也。人有覺心。得菩提道。故
<lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R110" n="0816a05"/>名爲佛。經云。離一切諸相。卽名諸佛。是知有相是無
<lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R110" n="0816a06"/>相之相。不可以眼見。唯可以智知。若聞此法者。生一
<lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R110" n="0816a07"/>念信心。此人以發大乘超三界。三界者。貪嗔癡是。返
<lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R110" n="0816a08"/>貪嗔癡。爲戒定慧。卽名超三界。然貪嗔癡亦無實性。
<lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R110" n="0816a09"/>但據衆生而言矣。若能返照。了了見貪嗔癡性卽是
<lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R110" n="0816a10"/>佛性。貪嗔癡外。更無別有佛性。經云。諸佛從本來。常
<lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R110" n="0816a11"/>處於三毒。長養於白法。而成於世尊。三毒者。貪嗔癡
<lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R110" n="0816a12"/>也。言大乘最上乘者。皆是菩薩所行之處。無所不乘。
<lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R110" n="0816a13"/>亦無所乘。終日乘未甞乘。此爲佛乘。經云。無乘爲佛
<lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R110" n="0816a14"/>乘也。若人知六根不實。五蘊假名。遍體求之。必無定
<lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R110" n="0816a15"/>處。當知此人解佛語。經云。五蘊窟宅名禪院。內照開
<lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R110" n="0816a16"/>解。卽大乘門。可不明哉。不憶一切法。乃名爲禪定。若
<lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R110" n="0816a17"/>了此言者。行住坐臥皆禪定。知心是空。名爲見佛。何
<lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R110" n="0816a18"/>以故。十方諸佛皆以無心。不見於心。名爲見佛。捨身
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R110" n="0816b01"/>不恡。名大布施。離諸動定。名大坐禪。何以故。凡夫一
<lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R110" n="0816b02"/>向動。小乘一向定。謂出過凡夫小乘之坐禪。名大坐
<lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R110" n="0816b03"/>禪。若作此會者。一切諸相不求自解。一切諸病不治
<lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R110" n="0816b04"/>自差。此皆大禪定力。凡將心求法者爲迷。不將心求
<lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R110" n="0816b05"/>法者爲悟。不著文字名解脫。不染六塵名護法。出離
<lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R110" n="0816b06"/>生死名出家。不受後有名得道。不生妄想名涅槃。不
<lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R110" n="0816b07"/>處無明爲大智慧。無煩惱處名般涅槃。無心相處名
<lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R110" n="0816b08"/>爲彼岸。迷時有此岸。若悟時無此岸。何以故。爲凡夫
<lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R110" n="0816b09"/>一向住此。若覺最上乘者。心不住此。亦不住彼。故能
<lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R110" n="0816b10"/>離於此彼岸也。若見彼岸異於此岸。此人之心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0006a1001" n="0006a1001"/><anchor xml:id="beg0006a1001" n="0006a1001"/>已<anchor xml:id="end0006a1001"/>得
<lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R110" n="0816b11"/>無禪定。煩惱名衆生。悟解名菩提。亦不一不異。只隔
<lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R110" n="0816b12"/>具迷悟耳。迷時有世間可出。悟時無世間可出。平等
<lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R110" n="0816b13"/>法中。不見凡夫異於聖人。經云。平等法者。凡夫不能
<lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R110" n="0816b14"/>入。聖人不能行。平等法者。唯有大菩薩。與諸佛如來
<lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R110" n="0816b15"/>行也。若見生異於死。動異於靜。皆名不平等。不見煩
<lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R110" n="0816b16"/>惱異於涅槃。是名平等。何以故。煩惱與涅槃。同是一
<lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R110" n="0816b17"/>性空故。是以小乘人妄斷煩惱。妄入涅槃。爲涅槃所
<lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R110" n="0816b18"/>滯。菩薩知煩惱性空。卽不離空。故常在涅槃。涅槃者。
<lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R110" n="0817a01"/>涅而不生。槃而不死。出離生死。出般涅槃。心無去來。
<lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R110" n="0817a02"/>卽入涅槃。是知涅槃卽是空心。諸佛入涅槃者。爲在
<lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R110" n="0817a03"/>無妄想處。菩薩入道場者。卽是無煩惱處。空閑處者。
<lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R110" n="0817a04"/>卽是無貪嗔癡也。貪爲欲界。嗔爲色界。癡爲無色界。
<lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R110" n="0817a05"/>若一念心生。卽入三界。一念心滅。卽出三界。是知三
<lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R110" n="0817a06"/>界生滅。萬法有無。皆由一心。凡言一法者。似破瓦石
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0006b" n="0006b"/>
<lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R110" n="0817a07"/>竹木無情之物。若知心是假名。無有實體。卽知自家
<lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R110" n="0817a08"/>之心亦是非有。亦是非無。何以故。凡夫一向生心。名
<lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R110" n="0817a09"/>爲有。小乘一向滅心。名爲無。菩薩與佛。未曾生心。未
<lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R110" n="0817a10"/>曾滅心。名爲非有非無心。非有非無心。此名爲中道。
<lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R110" n="0817a11"/>是知持心學法。則心法俱迷。不持心學法。則心法俱
<lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R110" n="0817a12"/>悟。凡迷者迷於悟。悟者悟於迷。正見之人。知心空無。
<lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R110" n="0817a13"/>卽超迷悟。無有迷悟。始名正解正見。色不自色。由心
<lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R110" n="0817a14"/>故色。心不自心。由色故心。是知心色兩相俱生滅。有
<lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R110" n="0817a15"/>者有於無。無者無於有。是名眞見。夫眞見者。無所不
<lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R110" n="0817a16"/>見。亦無所見。見滿十方。未曾有見。何以故。無所見故。
<lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R110" n="0817a17"/>見無見故。見非見故。凡夫所見。皆名妄想。若寂滅無
<lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R110" n="0817a18"/>見。始名眞見。心境相對。見生於中。若內不起心。則外
<lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R110" n="0817b01"/>不生境。境心俱淨。乃名爲眞見。作此解時。乃名正見。
<lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R110" n="0817b02"/>不見一切法。乃名得道。不解一切法。乃名解法。何以
<lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R110" n="0817b03"/>故。見與不見。俱不見故。解與不解。俱不解故。無見之
<lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R110" n="0817b04"/>見。乃名眞見。無解之解。乃名大解。夫正見者。非直見
<lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R110" n="0817b05"/>於見。亦乃見於不見。眞解者。非直解於解。亦乃解於
<lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R110" n="0817b06"/>無解。凡有所解。皆名不解。無所解者。始名正解。解與
<lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R110" n="0817b07"/>不解。俱非解也。經云。不捨智慧名愚癡。以心爲空。解
<lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R110" n="0817b08"/>與不解俱是眞。以心爲有。解與不解俱是妄。若解時
<lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R110" n="0817b09"/>法逐人。若不解時人逐法。若法逐於人。則非法成法。
<lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R110" n="0817b10"/>若人逐於法。則法成非法。若人逐於法。則法皆妄。若
<lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R110" n="0817b11"/>法逐於人。則法皆眞。是以聖人亦不將心求法。亦不
<lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R110" n="0817b12"/>將法求心。亦不將心求心。亦不將法求法。所以心不
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0006c" n="0006c"/>
<lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R110" n="0817b13"/>生法。法不生心。心法兩寂。故常爲在定。衆生心生則
<lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R110" n="0817b14"/>佛法滅。衆生心滅則佛法生。心生則眞法滅。心滅則
<lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R110" n="0817b15"/>眞法生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c0301" n="0006c0301"/><anchor xml:id="beg0006c0301" n="0006c0301"/>已<anchor xml:id="end0006c0301"/>知一切法各各不相屬。是名得道人。知心
<lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R110" n="0817b16"/>不屬一切法。此人常在道場。迷時有罪。<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c0401" n="0006c0401"/><anchor xml:id="beg0006c0401" n="0006c0401"/>解<anchor xml:id="end0006c0401"/>時無罪。何
<lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R110" n="0817b17"/>以故。罪性空故。若迷時無罪見罪。若解時卽罪非罪。
<lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R110" n="0817b18"/>何以故。罪無處所故。經云。諸法無性。眞用莫疑。疑卽
<lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R110" n="0818a01"/>成罪。何以故。罪因疑惑而生。若作此解者。前世罪業
<lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R110" n="0818a02"/>卽爲消滅。迷時六識五陰皆是煩惱生死法。悟時六
<lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R110" n="0818a03"/>識五陰皆是涅槃無生死法。脩道人不外求道。何以
<lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R110" n="0818a04"/>故。知心是道。若得心時。無心可得。若得道時。無道可
<lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R110" n="0818a05"/>得。若言將心求道得者。皆名邪見。迷時有佛有法。悟
<lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R110" n="0818a06"/>無佛無法。何以故。悟卽是佛法。夫脩道者。身滅道成。
<lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R110" n="0818a07"/>亦如甲折樹。生此業報身。念念無常。無一定法。但隨
<lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R110" n="0818a08"/>念修之。亦不得厭生死。亦不得愛生死。但念念之中。
<lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R110" n="0818a09"/>不得妄想。則生證有餘涅槃。死入無生法忍。眼見色
<lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R110" n="0818a10"/>時。不染於色。耳聞聲時。不染於聲。皆解脫也。眼不著
<lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R110" n="0818a11"/>色。眼爲禪門。耳不著聲。耳爲禪門。總而言。見色有見
<lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R110" n="0818a12"/>色性不著。常解脫。見色相者常繫縛。不爲煩惱所繫
<lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R110" n="0818a13"/>縛者。卽名解脫。更無別解脫。善觀色者。色不生心。心
<lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R110" n="0818a14"/>不生色。卽色與心俱淸淨。無妄想時。一心是一佛國。
<lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R110" n="0818a15"/>有妄想時。一心是一地獄。衆生造作妄想。以心生心。
<lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R110" n="0818a16"/>故常在地獄。菩薩觀察妄想。不以心生心。常在佛國。
<lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R110" n="0818a17"/>若不以心生心。則心心入空。念念歸靜。從一佛國。至
<lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R110" n="0818a18"/>一佛國。若以心生心。則心心不靜。念念歸動。從一地
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R110" n="0818b01"/>獄。歷一地獄。若一念心起。則有善惡二業。有天堂地
<lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R110" n="0818b02"/>獄。若一念心不起。卽無善惡二業。亦無天堂地獄。爲
<lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R110" n="0818b03"/>體非有非無。在凡卽有。在聖卽無。聖人無其心。故胸
<lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R110" n="0818b04"/>臆空洞。與天同量。此已下並是大道中證。非小乘及
<lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R110" n="0818b05"/>凡夫境界也。心得涅槃時。卽不見有涅槃。何以故。心
<lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R110" n="0818b06"/>是涅槃。若心外更見涅槃。此名著邪見也。一切煩惱
<lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R110" n="0818b07"/>爲如來種心。爲因煩惱而得智慧。只可道煩惱生如
<lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R110" n="0818b08"/>來。不可得道煩惱是如來。故身心爲田疇。煩惱爲種
<lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R110" n="0818b09"/>子。智慧爲萠牙。如來喩於穀也。佛在心中。如香在樹
<lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R110" n="0818b10"/>中。煩惱若盡。佛從心出。朽腐若盡。香從樹出。卽知樹
<lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R110" n="0818b11"/>外無香。心外無佛。若樹外有香。卽是他香。心外有佛。
<lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R110" n="0818b12"/>卽是佗佛。心中有三毒者。是名國土穢惡。心中無三
<lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R110" n="0818b13"/>毒者。是名國土淸淨。經云。若使國土不淨。穢惡充滿。
<lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R110" n="0818b14"/>諸佛世尊於中出者。無有此事。不淨穢惡者。卽無明
<lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R110" n="0818b15"/>三毒是。諸佛世尊者。卽淸淨覺悟心是。一切言語無
<lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R110" n="0818b16"/>非佛法。若能無其所言。而盡日言是道。若能有其所
<lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R110" n="0818b17"/>言。卽終日默而非道。是故如來言不乘默。默不乘言。
<lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R110" n="0818b18"/>言不離默。悟此言默者。皆在三昧。若知時而言。言亦
<lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R110" n="0819a01"/>解脫。若不知時而默。默亦繫縛。是故言若離相。言亦
<lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R110" n="0819a02"/>名解脫。默若著相。默卽是繫縛。夫文字者。本性解脫。
<lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R110" n="0819a03"/>文字不能就繫縛。繫縛自本來未就文字。法無高下。
<lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R110" n="0819a04"/>若見高下非法也。非法爲筏。是法爲人筏者。人乘其
<lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R110" n="0819a05"/>筏者。卽得渡於非法。則是法也。若世俗言。卽有男女
<lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R110" n="0819a06"/>貴賤。以道言之。卽無男女貴賤。以是天女悟道。不變
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0007b" n="0007b"/>
<lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R110" n="0819a07"/>女形。車匿解眞。寧移賤稱乎。此盖非男女貴賤。皆由
<lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R110" n="0819a08"/>一相也。天女於十二年中求女相。了不可得。卽知於
<lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R110" n="0819a09"/>十二年中求男相。亦不可得。十二年者。卽十二入是
<lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R110" n="0819a10"/>也。離心無佛。離佛無心。亦如離水無氷。亦如離氷無
<lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R110" n="0819a11"/>水。凡言離心者。非是遠離於心。但使不著心相。經云。
<lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R110" n="0819a12"/>不見相名爲見佛。卽是離心相也。離佛無心者。言佛
<lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R110" n="0819a13"/>從心出。心能生佛。然佛從心生。而心未甞生於佛。亦
<lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R110" n="0819a14"/>如魚生於水。水不生於魚。欲觀於魚。未見魚。而先見
<lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R110" n="0819a15"/>水。欲觀佛者。未見佛。而先見心。卽知<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0901" n="0007b0901"/><anchor xml:id="beg0007b0901" n="0007b0901"/>已<anchor xml:id="end0007b0901"/>見魚者忘於
<lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R110" n="0819a16"/>水。<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b1001" n="0007b1001"/><anchor xml:id="beg0007b1001" n="0007b1001"/>已<anchor xml:id="end0007b1001"/>見佛者忘於心。若不忘於心。尙爲心所惑。若不
<lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R110" n="0819a17"/>忘於水。尙被水所迷。衆生與菩提。亦如氷之與水。爲
<lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R110" n="0819a18"/>三毒所燒。卽名衆生。爲三解脫所淨。卽名菩提。爲三
<lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R110" n="0819b01"/>冬所凍。卽名爲氷。爲三夏所消。卽名爲水。若捨却冰。
<lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R110" n="0819b02"/>卽無別水。若棄却衆生。則無別菩提。明知氷性卽是
<lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R110" n="0819b03"/>水性。水性卽是氷性。衆生性者。卽菩提性也。衆生與
<lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R110" n="0819b04"/>菩提同一性。亦如烏頭與附子共根耳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b1601" n="0007b1601"/><anchor xml:id="beg0007b1601" n="0007b1601"/>但<anchor xml:id="end0007b1601"/>時節不同。
<lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R110" n="0819b05"/>迷異境故。有衆生菩提二名矣。是以蛇化爲龍。不改
<lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R110" n="0819b06"/>其鱗。凡變爲聖。不改其面。但知心者智內照。身者戒
<lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R110" n="0819b07"/>外眞。衆生度佛。佛度衆生。是名平等。衆生度佛者。煩
<lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R110" n="0819b08"/>惱生悟解。佛度衆生者。悟解滅煩惱。是知非無煩惱。
<lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R110" n="0819b09"/>非無悟解。是知非煩惱無以生悟解。非悟解無以滅
<lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R110" n="0819b10"/>煩惱。若迷時佛度衆生。若悟時衆生度佛。何以故。佛
<lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R110" n="0819b11"/>不自成。皆由衆生度故。諸佛以無明爲父。貪愛爲母。
<lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R110" n="0819b12"/>無明貪愛皆是衆生別名也。衆生與無明。亦如左掌
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0007c" n="0007c"/>
<lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R110" n="0819b13"/>與右掌。更無別也。迷時在此岸。悟時在彼岸。若知心
<lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R110" n="0819b14"/>空不見相。則離迷悟。旣離迷悟亦無彼岸。如來不在
<lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R110" n="0819b15"/>此岸。亦不在彼岸。不在中流。中流者小乘人也。此岸
<lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R110" n="0819b16"/>者凡夫也。彼岸菩提也。佛有三身者。化身報身法身。
<lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R110" n="0819b17"/>化身亦云應身。若衆生常作善時卽化身。現脩智慧
<lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R110" n="0819b18"/>時卽報身。現覺無爲卽法身。常現飛騰十方隨宜救
<lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R110" n="0820a01"/>濟者。化身佛也。若斷惑卽是是雪山成道。報身佛也。
<lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R110" n="0820a02"/>無言無說無作無得湛然常住。法身佛也。若論至理。
<lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R110" n="0820a03"/>一佛尙無。何得有三。此謂三身者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c0901" n="0007c0901"/><anchor xml:id="beg0007c0901" n="0007c0901"/>但<anchor xml:id="end0007c0901"/>據人智也。人有
<lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R110" n="0820a04"/>上中下說。下智之人妄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>奧。福力也。妄見化身佛。中智
<lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R110" n="0820a05"/>之人妄斷煩惱。妄見報身佛。上智之人妄證菩提。妄
<lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R110" n="0820a06"/>見法身佛。上上智之人內照圓寂。明心卽佛。不待心
<lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R110" n="0820a07"/>而得佛智。知三身與萬法。皆不可取不可說。此卽解
<lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R110" n="0820a08"/>脫心。成於大道。經云。佛不說法。不度衆生。不證菩提。
<lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R110" n="0820a09"/>此之謂矣。衆生造業。業不造衆生。今世造業。後世受
<lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R110" n="0820a10"/>報。無有脫時。唯有至人。於此身中。不造諸業。故不受
<lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R110" n="0820a11"/>報。經云。諸業不造。自然得道。豈虗言哉。人能造業。<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c1701" n="0007c1701"/><anchor xml:id="beg0007c1701" n="0007c1701"/>業<anchor xml:id="end0007c1701"/>
<lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R110" n="0820a12"/>不能造人。人若造業。業與人俱生。人若不造業。業與
<lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R110" n="0820a13"/>人俱滅。是知業由人造。人由業生。人若不造業。卽業
<lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R110" n="0820a14"/>無由生人也。亦如人能弘道。道不能弘人。今之凡夫。
<lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R110" n="0820a15"/>往往造業。妄說無報。豈至少不苦哉。若以至少而理
<lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R110" n="0820a16"/>前心。造後心報。何有脫時。若前心不造。卽後心無報。
<lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R110" n="0820a17"/>復安妄見業報。經云。雖信有佛。言佛苦行。是名邪見。
<lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R110" n="0820a18"/>雖信有佛。言佛有金鏘馬麥之報。是名信不具足。是
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R110" n="0820b01"/>名一闡提。解聖法名爲聖人。解凡法者。名爲凡夫。但
<lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R110" n="0820b02"/>能捨凡法就聖法。卽凡夫成聖人矣。世間愚人。但欲
<lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R110" n="0820b03"/>遠求聖人。不信慧解之心。爲聖人也。經云。無智人中。
<lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R110" n="0820b04"/>莫說此經。經云。心也法也。無智之人。不信此心解法
<lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R110" n="0820b05"/>成於聖人。但欲遠外求學<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0501" n="0008a0501"/><anchor xml:id="beg0008a0501" n="0008a0501"/>愛<anchor xml:id="end0008a0501"/>慕空中佛像光明香色
<lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R110" n="0820b06"/>等事。皆墮邪見。失心狂亂。經云。若見諸相非相。卽見
<lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R110" n="0820b07"/>如來。八萬四千法門。盡由一心而起。若心相內淨。由
<lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R110" n="0820b08"/>如虗空。卽出離身心內。八萬四千煩惱。爲病本也。凡
<lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R110" n="0820b09"/>夫當生憂死。飽臨愁飢。皆名大惑。所以聖人不謀其
<lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R110" n="0820b10"/>前。不慮其後。無戀當今。念念歸道。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a1001" n="0008a1001"/><anchor xml:id="beg0008a1001" n="0008a1001"/>未<anchor xml:id="end0008a1001"/>悟此大理者。
<lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R110" n="0820b11"/>卽須早求人天之善。無令兩失。</p>
<lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R110" n="0820b12"/><p xml:id="pX63p0008a1201">夜坐偈云。</p>
<lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R110" n="0820b13"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0008a1301"><l>一更端坐結跏趺</l><l>怡神寂照泯同虗</l>
<lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R110" n="0820b14"/><l>曠劫由來不生滅</l><l>何須生滅滅無餘</l>
<lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R110" n="0820b15"/><l>一切諸法皆如幻</l><l>本性自空那用除</l>
<lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R110" n="0820b16"/><l>若識心性非形像</l><l>湛然不動自眞如</l>
<lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R110" n="0820b17"/><l>二更凝神轉明淨</l><l>不起憶想同眞性</l>
<lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R110" n="0820b18"/><l>森羅萬像倂歸空</l><l>更執有空還是病</l>
<lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R110" n="0821a01"/><l>諸法本自非空有</l><l>凡夫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0008001" n="0008001"/><anchor xml:id="beg0008001" n="0008001"/>妄<anchor xml:id="end0008001"/>想論邪正</l>
<lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R110" n="0821a02"/><l>若能不二其居懷</l><l>誰道卽凡非是聖</l>
<lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R110" n="0821a03"/><l>三更心淨等虗空</l><l>遍滿十方無不通</l>
<lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R110" n="0821a04"/><l>山河石壁無能障</l><l>恒沙世界在其中</l>
<lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R110" n="0821a05"/><l>世界本性眞如性</l><l>亦無無性卽含融</l>
<lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R110" n="0821a06"/><l>非但諸佛能如此</l><l>有情之類並皆同</l>
<pb ed="X" xml:id="X63.1219.0008b" n="0008b"/>
<lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R110" n="0821a07"/><l>四更無滅亦無生</l><l>量與虗空法界平</l>
<lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R110" n="0821a08"/><l>無去無來無起滅</l><l>非有非無非暗明</l>
<lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R110" n="0821a09"/><l>不起諸見如來見</l><l>無名可名眞佛名</l>
<lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R110" n="0821a10"/><l>唯有悟者應能識</l><l>未會衆生由若盲</l>
<lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R110" n="0821a11"/><l>五更般若照無邊</l><l>不起一念歷三千</l>
<lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R110" n="0821a12"/><l>欲見眞如平等性</l><l>愼勿生心卽目前</l>
<lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R110" n="0821a13"/><l>妙理玄奧非心測</l><l>不用尋逐令疲極</l>
<lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R110" n="0821a14"/><l>若能無念卽眞求</l><l>更若有求還不識</l></lg>
<lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R110" n="0821a15"/>
<lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R110" n="0821a16"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>達磨大師悟性論<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R110" n="0821b09"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">眞性頌</cb:mulu><head>眞性頌</head>
<lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R110" n="0821b10"/><p xml:id="pX63p0008b1201"><figure><graphic url="../figures/X/X63p0008_01.gif"/></figure></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b13"/>
<lb ed="X" n="0008b14"/>
<lb ed="X" n="0008b15"/>
<lb ed="X" n="0008b16"/>
<lb ed="X" n="0008b17"/>
<lb ed="X" n="0008b18"/>
<lb ed="X" n="0008b19"/>
<lb ed="X" n="0008b20"/>
<lb ed="X" n="0008b21"/>
<lb ed="X" n="0008b22"/>
<lb ed="X" n="0008b23"/>
<lb ed="X" n="0008b24"/>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0006a1001" to="#end0006a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c0301" to="#end0006c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c0401" to="#end0006c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">解<note type="cf1">T48n2009_p0371c04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">將</rdg></app>
<app from="#beg0007b0901" to="#end0007b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007b1001" to="#end0007b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007b1601" to="#end0007b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0007c0901" to="#end0007c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0007c1701" to="#end0007c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">業<note type="cf1">T48n2009_p0372c15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">今</rdg></app>
<app from="#beg0008a0501" to="#end0008a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">愛<note type="cf1">T48n2009_p0373a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">受</rdg></app>
<app from="#beg0008a1001" to="#end0008a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">未</lem><rdg wit="#wit.orig">來</rdg></app>
<app from="#beg0008001" to="#end0008001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">妄<note type="cf1">T48n2009_p0373a15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">安</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0008001" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0008001">妄【CB】，安【卍續】，安疑妄</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0007001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">奧疑興</note>
<note n="0008001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001">安疑妄</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0006a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0006a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0006c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0006c0401">解【CB】，將【卍續】</note>
<note n="0007b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007b1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0007c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007c0901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0007c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007c1701">業【CB】，今【卍續】</note>
<note n="0008a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0501">愛【CB】，受【卍續】</note>
<note n="0008a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a1001">未【CB】，來【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>